Początek XX w. to rozwój polskiego zinstytucjonalizowanego poradnictwa. Poradnie samokształceniowe to były pierwsze instytucje poradnicze, które prowadziły poradnictwo biblioteczne, udzielały porad osobom dokształcającym się na poziomie ogólnym i zawodowym, a także w zakresie pracy intelektualnej. Porady były udzielane drogą korespondencyjną i w spotkaniach bezpośrednich. Z działalności poradni samokształceniowych korzystały głównie osoby światłe i liderzy środowisk lokalnych.

Kolejny krok to instytucje zajmujące się poradnictwem zawodowym, które powstawały w większych ośrodkach przemysłowych. Poradnia zawodowa dla dziewcząt i chłopców powstała w 1915r. uznawana jest za najstarszą tego typu instytucję. Źródła statystyczne podają, że do wybuchu II wojny światowej przebadano w niej ok. 5000 osób. Zasadą poradnictwa zawodowego był dobór „właściwych ludzi na właściwe miejsca”. Wykorzystywano testy poradnictwa zachodniego jak też i polskich psychologów. Liczba poradni zawodowych dla młodzieży i dorosłych do II wojny światowej wynosiła ok.50.

Wojewódzkie Biura Funduszu Pracy, które funkcjonowały w tym okresie również, miały za zadanie prowadzenie publicznego pośrednictwa pracy, przysposobienie zawodowe a przede wszystkim świadczenie doraźnej pomocy osobom bezrobotnym.

Do 1967 r. funkcjonowały psychologiczne poradnie zawodowe i społeczno-wychowawcze poradnie TPD w miastach wojewódzkich. Zadaniem tego poradnictwa zawodowego było zapewnienia dopływu kandydatów do tzw. zawodów deficytowych tj. do pracy, która wymagała dużego wysiłku fizycznego w trudnych warunkach. W drugiej połowie lat 60 rozwiązano zawodowe poradnie psychologiczne i społeczno-wychowawcze poradnie TPD, a w ich miejsce powołano poradnie wychowawczo-zawodowe.

Do końca lat 80 liczba osób korzystających z poradnictwa wzrastała, ale nie cieszyło się ono dużym zaufaniem społecznym.

Na mocy ustawy z dn. 29.12.1989r. o  zatrudnieniu, wydziały zatrudnienia i spraw socjalnych zostały przekształcone w Biura Pracy, zaś ustawa o zatrudnieniu i bezrobociu z dn. 16.10.1991r. Powołała Urzędy Pracy, wojewódzkie i rejonowe. Kolejne zmiany dotyczące urzędów pracy zostały wprowadzone na mocy ustawy z 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ustawie z dn. 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Ustawa z 7 września 1991r. o systemie oświaty ( Dz.U.z 2004r. Nr 256, poz.2572 z późn. zm.) oraz Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003r. w sprawie zasad udzielania   i organizacji pomocy psychologiczno – pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach ( Dz.U.Nr11, poz.114)

Zadania doradcy zawodowego zostały bardzo szeroko określone: od diagnozy poprzez zajęcia indywidualne do zajęć grupowych, a także gromadzenie i udostępnianie wszelkich informacji dot. kształcenia, zawodów i rynku pracy.