|
„Dzień Pamięci o Holokauście i przeciwdziałaniu zbrodniom przeciwko ludzkości” został wprowadzony do szkół przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w 2004 roku, w ramach inicjatywy Rady Europy – „Nauczanie pamięci – edukacja na rzecz przeciwdziałania zbrodniom przeciwko ludzkości”.
Jako stała data tych obchodów w szkołach w naszym kraju wybrany został 19 kwietnia - rocznica wybuchu powstania w Getcie Warszawskim. Data ta pozwala na podkreślenie nie tylko pamięci o tragedii Holokaustu, ale również możliwości przeciwstawiania się zbrodniom przeciwko ludzkości.
Słowo „Holokaust" pochodzi z greckiego i oznacza całopalenie lub też
całopalną ofiarę (bogom). Jest synonimem hebrajskiego słowa Shoah -
całkowita zagłada, zniszczenie, którym najczęściej posługują się Żydzi.
Obecnie pojęcie Holokaust odnosi się do zagłady Żydów europejskich
dokonywanej przez nazistów niemieckich w czasie II wojny światowej. W
Polsce pojęcie Holokaust pojawiło się w tym znaczeniu po raz pierwszy w
1943 r. w kontekście likwidacji getta warszawskiego.
Międzynarodowy Dzień Pamięci o Holokauście ustanowiono oficjalnie
rezolucją ONZ w listopadzie 2005 r., od dnia 27 stycznia 2006 r. w
rocznicę wyzwolenia obozu KL Auschwitz-Birkenau. Izrael upamiętnia
jednak dzień Holokaustu w dniu 19 kwietnia, tj. w rocznicę wybuchu
powstania w getcie warszawskim.
Główną ideą obchodów Dnia Holocaustu jest uczczenie ofiar pogromu i
zagłady. Pamięć o tej tragedii ma też być przestrogą dla przyszłych
pokoleń wobec odradzania się postaw antysemityzmu, wynikających z
uprzedzeń i stereotypów
Wiedza o Holokauście powinna być przekazywana kolejnym pokoleniom, gdyż
był on bezprecedensową zbrodnią w dziejach ludzkości. Należy pamiętać,
iż Żydzi i Cyganie byli jedyną grupą, którą naziści próbowali zgładzić
całkowicie, w sposób metodycznie zaplanowany z konsekwentnie prowadzoną
akcją eksterminacji całych narodów. Holokaust był więc masowym mordem
dokonanym na około 6 milionach Żydów.
Projekty prowadzone w latach 2003 – 2011, w których uczestniczyli
uczniowie naszej szkoły, miały na celu upowszechnienie wiedzy o
Holocauście i budowanie pamięci o wojennych losach narodu żydowskiego.
Miały sprzyjać kształtowaniu pogłębionej refleksji na temat
konsekwencji, jakie Holocaust pozostawił w świadomości i postawach
etycznych uczestników, a także następnych pokoleń. Zagadnienia
realizowane przez naszą szkołę w ramach programu dotyczyły następujących
zagadnień: „Los dziecka w czasach Zagłady – rola Sprawiedliwych wśród
Narodów Świata”, „Trudne wybory”, „Pamięć i tożsamość”, „Jak przeżyć -
strategie przetrwania na „stronie aryjskiej”, wreszcie „Ludzie, czas i
miejsca - Holocaust moimi oczami. W ten nurt wpisuje się też obecny
projekt na rok szkolny 2010/2011: „Powojenne losy Dzieci Holocaustu”.
19 kwietnia, młodzież Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Nowej Rudzie
miała możliwość obejrzenia i wysłuchania montażu, przygotowanego przez
uczennice naszej szkoły, na który złożą się fragmenty filmów Pt.
„Pianista” i „Lista Schindlera”, wspomnienia i wiersze oraz prezentacja –
wszystko na temat losów dzieci w czasach Zagłady.
„I pewnego dnia przyszła mamusia i zabrała mnie do innego mieszkania,
gdzie musiałem do mamusi mówić "pani." Czasem zapominałem
do mamusi mówić "pani" i wtedy mamusia była bardzo zdenerwowana.
A mnie tak trudno było przyzwyczaić się do tego, tak ciężko,
że czasami musiałem szepnąć na ucho mamusi kilka razy:
"Mamusiu, mamusiu, mamusiu."
I pytałem:
"Mamusiu, a jak się skończy wojna, to czy będę mógł mówić
do ciebie głośno - 'mamusiu' "?”
(fragment wiersza J. Ficowskiego Pt. „List do Marca Chagalla”)
„Matka:
Tam za murem jest droga i szosa,
Która prosto prowadzi w niebiosa,
A przez niebo płynie wielka rzeka,
A tą rzeką, pamiętasz z daleka,
Płyną białe ogromne okręta...
Syn:
Pamiętam.
Matka:
Tam za murem jest ogród irysów,
Liście srebrne a płatki z jaspisu.
Biały tytoń, co pachnie o zmierzchu,
Gdy się idzie wieczorem tą ścieżką,
A w dzień trawa tam pachnie i mięta...
Syn:
Pamiętam.
Matka:
A pod drzewem wśród kwiatów jabłoni
Stoją: Zofia, Tadeusz, Antoni.
Mają białe niedzielne ubrania,
A na bryczce Jarosław i Hania,
A wśród nich ja stoję uśmiechnięta,
Czy pamiętasz synu?
Syn:
Nie pamiętam.
Chociaż czasem ze snu mnie obudzi
Cień i obraz osłabły jak echo,
Nie pamiętam już twarzy i ludzi,
Nie pamiętam twojego uśmiechu.
Mów mi matko o drzewach i krzakach,
Tam za murem szumiących, za bramą,
Mów o gwiazdach, kamieniach i ptakach
Lecz o ludziach już nie mów mamo.”
(wiersz A. Słonimskiego Pt. „Getto Warszawskie. Rozmowa Matki z Synem”)
Małgorzata Bąk, Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Nowej Rudzie |